OKI: zasady, limity i status projektu (2026)

OKI, czyli Osobiste Konto Inwestycyjne, nie jest jeszcze działającym produktem. Na 18 maja 2026 r. to projekt ustawy: rząd przyjął go 5 maja 2026 r., a 8 maja 2026 r. projekt został skierowany do Sejmu. Dlatego poniżej nie opisujemy gotowej oferty banku ani domu maklerskiego, tylko założenia projektu i miejsca, w których trzeba uważać na skróty typu „100 tys. zł bez podatku”.

Najkrócej: OKI ma pozwolić osobom fizycznym inwestować i oszczędzać z innym modelem opodatkowania niż na zwykłym rachunku. Do limitu część aktywów ma być zwolniona z nowego podatku od wartości aktywów, a dochody z aktywów na OKI mają nie podlegać klasycznemu podatkowi Belki. Diabeł siedzi w limitach, rodzaju aktywów i tym, że mówimy o projekcie, nie o obowiązującym prawie.

OKI w skrócie: co rząd chce wprowadzić

Według komunikatu Ministerstwa Finansów OKI ma być dobrowolnym kontem do inwestowania i oszczędzania. Konto ma być dostępne dla osób pełnoletnich, a jedna osoba będzie mogła mieć więcej niż jedno OKI. Prowadzić je mają instytucje finansowe, m.in. banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń i dobrowolne fundusze emerytalne.

• Charakter konta: dobrowolne, osobiste, z możliwością wpłaty i wypłaty środków.
• Zakres aktywów: m.in. akcje, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, lokaty i skarbowe obligacje oszczędnościowe.
• Podstawowe czynności: otwarcie konta, wpłaty i wypłaty mają być wolne od opłat.
• Planowany start: nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od 2027 r.

Źródłem tych założeń jest komunikat Ministerstwa Finansów z 5 maja 2026 r.

Status projektu na 18 maja 2026 r.

To ważne: OKI nie można jeszcze założyć. Projekt jest po przyjęciu przez Radę Ministrów, ale przed zakończeniem prac parlamentarnych. KPRM opublikowała informację, że projekt został skierowany do Sejmu 8 maja 2026 r. W toku prac przepisy mogą się zmienić: limity, szczegóły podatku, zakres aktywów albo obowiązki instytucji prowadzących konta.

Jeżeli bank lub dom maklerski zacznie promować OKI przed wejściem ustawy w życie, warto oddzielić marketing od faktów: sprawdzić ustawę, regulamin konta, opłaty za transakcje i sposób liczenia podatku. Sama preferencja podatkowa nie usuwa ryzyka inwestycyjnego.

Limit 100 000 zł i część oszczędnościowa 25 000 zł

Najczęściej powtarzany skrót brzmi: „OKI do 100 tys. zł bez podatku”. To za mało precyzyjne. Z projektu i komunikatu MF wynika, że pełne zwolnienie z podatku od wartości aktywów ma dotyczyć aktywów inwestycyjnych do 100 000 zł. Dla aktywów oszczędnościowych, takich jak lokaty bankowe i skarbowe obligacje oszczędnościowe, limit zwolnienia ma wynosić 25 000 zł.

Praktyczny wniosek jest prosty: nie każde 100 000 zł na OKI będzie traktowane tak samo. Jeżeli ktoś trzymałby na OKI wyłącznie część oszczędnościową, nie należy zakładać, że cały limit 100 000 zł zadziała jak dla aktywów inwestycyjnych.

Podatek OKI a podatek Belki: najważniejsza różnica

Na zwykłym rachunku inwestycyjnym albo lokacie najczęściej patrzymy na podatek Belki, czyli 19% podatku od zysków kapitałowych. Na OKI model ma być inny: dochody i przychody z aktywów zgromadzonych na OKI mają nie podlegać podatkowi Belki, ale aktywa mają podlegać podatkowi od wartości aktywów. Część aktywów ma być z tego podatku zwolniona do limitów opisanych wyżej.

Według MF stawka podatku od wartości aktywów ma wynosić 19% wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy. W 2027 r. stawka ma wynieść 0,85%.

To zmienia logikę podatku. Podatek Belki uderza w zysk. Podatek od wartości aktywów patrzy na wartość aktywów, a nie tylko na to, czy inwestor sprzedał coś z zyskiem. Dlatego OKI może wyglądać inaczej dla portfela akcyjnego, inaczej dla lokat, a jeszcze inaczej dla osoby, która przekracza limity zwolnienia.

Prosty przykład liczbowy

Załóżmy, że w 2027 r. ktoś ma na OKI aktywa inwestycyjne warte 120 000 zł. Przy limicie zwolnienia 100 000 zł nadwyżka wynosi 20 000 zł. Przy projektowanej stawce 0,85% roczny podatek od tej nadwyżki wyniósłby 170 zł.

Dla części oszczędnościowej przykład wygląda inaczej. Jeżeli na lokatach lub skarbowych obligacjach oszczędnościowych w ramach OKI byłoby 40 000 zł, a limit zwolnienia dla tej części wynosiłby 25 000 zł, nadwyżka to 15 000 zł. Przy stawce 0,85% podatek od nadwyżki wyniósłby 127,50 zł.

To tylko uproszczony przykład do zrozumienia mechanizmu. Ostateczne rozliczenie będzie zależeć od finalnej ustawy, sposobu wyceny aktywów, rodzaju instrumentów i szczegółów przekazywanych przez instytucję prowadzącą OKI.

Kiedy OKI może być korzystne, a kiedy trzeba uważać

OKI może być podatkowo ciekawe wtedy, gdy inwestor osiąga stopę zwrotu wyższą niż koszt podatku od wartości aktywów i mieści się w limitach zwolnienia. W takim scenariuszu brak podatku Belki od dochodu może mieć realne znaczenie. To nie znaczy jednak, że OKI automatycznie „opłaca się każdemu”.

• Uważaj na limit: po jego przekroczeniu pojawia się podatek od wartości aktywów.
• Uważaj na część oszczędnościową: limit 25 000 zł jest niższy niż limit dla aktywów inwestycyjnych.
• Uważaj na koszty instytucji: projekt mówi o braku opłat za podstawowe czynności, ale koszty transakcyjne, funduszowe lub przewalutowania mogą nadal mieć znaczenie.
• Uważaj na ryzyko rynkowe: konto z preferencją podatkową nie chroni przed spadkiem ceny akcji, funduszu czy obligacji.
• Uważaj na etap prac: do czasu uchwalenia ustawy opisane zasady są projektowane, a nie ostateczne.

OKI a IKE i IKZE

OKI nie jest tym samym co IKE ani IKZE. IKE i IKZE są rozwiązaniami emerytalnymi, z własnymi limitami wpłat i warunkami podatkowymi. OKI ma być bardziej elastyczne: z możliwością wpłaty i wypłaty środków w dowolnym momencie, bez konstrukcji opartej na osiągnięciu wieku emerytalnego. Ta elastyczność ma cenę: inny model podatku i limity aktywów zwolnionych.

Dlatego porównywanie OKI z IKE lub IKZE po jednym haśle „bez podatku” jest mylące. Trzeba porównać cel, horyzont, limit, rodzaj podatku i ryzyko wcześniejszej wypłaty.

Najczęstsze pytania o OKI

Czy OKI już działa?

Nie. Na 18 maja 2026 r. OKI jest projektem ustawy po przyjęciu przez rząd i skierowaniu do Sejmu. Konta mają działać od 2027 r., ale finalne zasady zależą od zakończenia procesu legislacyjnego.

Czy OKI likwiduje podatek Belki?

Nie. Projekt nie likwiduje podatku Belki w całym systemie. Dla aktywów na OKI przewidziano osobny model: brak podatku Belki od dochodów z aktywów na OKI oraz podatek od wartości aktywów, z limitami zwolnienia.

Czy środki z OKI będzie można wypłacić w dowolnym momencie?

Takie jest założenie projektu. Rządowe materiały mówią o pełnym dostępie do środków i możliwości wypłat. W praktyce trzeba będzie sprawdzić finalną ustawę oraz regulamin instytucji prowadzącej konto.

Czy jedna osoba będzie mogła mieć kilka OKI?

Według komunikatu MF jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI. Nie znaczy to jednak automatycznego mnożenia limitu zwolnienia bez ograniczeń. Limity i sposób raportowania trzeba będzie sprawdzić w finalnych przepisach.

Czy OKI gwarantuje zysk?

Nie. OKI dotyczy opodatkowania i konstrukcji konta, a nie gwarancji wyniku. Akcje, fundusze i inne instrumenty finansowe mogą tracić na wartości. Lokaty i obligacje mają inną charakterystykę ryzyka, ale część oszczędnościowa ma mieć niższy limit zwolnienia.

Źródła rządowe

• Ministerstwo Finansów: rząd przyjął projekt ustawy o OKI
• KPRM: projekt ustawy o OKI skierowany do Sejmu
• KPRM: wykaz prac legislacyjnych, projekt UD296
• Priorytety rządu: OKI jako priorytet P36

Podsumowanie

OKI może być ważną zmianą w opodatkowaniu inwestowania, ale na razie pozostaje projektem. Najważniejsze punkty do zapamiętania to: limit 100 000 zł dla aktywów inwestycyjnych, osobny limit 25 000 zł dla części oszczędnościowej, planowany podatek od wartości aktywów oraz status projektu przed zakończeniem prac w parlamencie.

Przed podejmowaniem decyzji warto poczekać na finalną ustawę i konkretne regulaminy instytucji finansowych. Dopiero wtedy będzie można porównać realne koszty, dostępne instrumenty i zasady podatkowe.

Redakcja OkiOki.pl

Dane aktualne na 18 maja 2026 r. Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady finansowej, inwestycyjnej ani podatkowej. Projekt OKI może zmienić się w toku prac legislacyjnych.